บรรยายธรรม

เทียนชั้งเชิ้นหมู่

เรียนธรรมตามสภาวะอย่าร้อนรน             สติตนแน่วแน่รู้ทิศทาง

มารแทรกยากใจเหมือนกระจกสว่าง          ได้เสียปล่อยวางใยถามดีชั่ว

แสวงหาองค์ธรรมเห็นกระจ่าง                 ก้าวหน้าถอยหลังดูทางอย่ากรีดกราย

ตามขั้นตอนขยับฝึกไม่แหนงหน่าย           ถูกผิดคลายคดตรงไม่เท็จวจี

ชีวิตสุขที่สุดกตัญญูภักดี                           หนึ่งความดีสามารถสอนร้อยมงคล

    คำว่าธรรม คือ หนทาง หนทางมีทางตรง ก็คือทางที่พวกเราต้องร่วมกันเดิน นั่นก็คือความจงรักภักดีกตัญญูเมตตารัก จริยธรรมความสัตย์ ความสุจริตละอายชั่ว ทางเหล่านี้พวกเราต้องสนใจช่วยกันเดิน ไม่อาจถอยห่างได้แม้แต่น้อย

    ทางธรรมก็มีทางเบี่ยงเป็นทางข้างไม่ใช่ทางตรง อาศัยวิถีมารไสยศาสตร์ ถ้าพวกเราไปรับเข้าก็จะหลงลวง จนทำให้ครอบครัวแตกแยกชีวิตอาจดับได้ ไม่ควรเข้าใกล้แม้แต่ขณะหนึ่ง ธรรมก็มีธรรมสำหรับบุรุษ คือธรรมที่ผู้ชายต้องปฏิบัติ เช่น หลักวินัย หลักความสัมพันธภาพ เป็นต้น ธรรมสำหรับสตรี คือ ธรรมที่ผู้หญิงต้องดำเนิน เช่น ธรรมเชื่อฟังสาม และสี่ประการ เป็นต้น ยังมีธรรมสำหรับราชา ก็คือ กฏหมายจารีตประเพณี เป็นต้น ธรรมสำหรับอริยเจ้าก็คือ จริยธรรม คีตธรรม และบทธรรม เป็นต้น ธรรมสำหรับพระเจ้า ก็คือความเที่ยงธรรมไม่ลำเอียง

    อย่างที่กล่าวกันว่า ธรรมแห่งบิดา คือ เมตตา ธรรมแห่งบุตร คือ กตัญญู ธรรมแห่งอาจารย์ คือ ความเคร่งครัดระเบียบ ธรรมแห่งมิตร คือ ความเชื่อถือ

    อย่างที่กล่าวกันว่าอธรรม ไม่มีปรากฏไม่มีฟ้า ทำการส่งเดชฝ่าฝืนขัดธรรม ไม่รู้จักบุญคุณ ไม่ต้องพูดถึงเมตตายุติธรรม ไม่รู้จักว่ามีมนุษย์ รู้จักเพียงตนเอง สิ่งที่กระทำล้วนขัดต่อหลักธรรม อธรรมเป็นเช่นนี้ เหมือนกับสัตว์เดรัจฉาน ข้ากล่าวเช่นนี้ ก็หวังว่าชาวโลกจะเชื่อฟัง ผู้ที่รู้สำนึกให้แก้ไข ผู้ที่ยังไม่ได้ปฏิบัติก็เร่งกระทำ