ความละอายเป็นอนุสัยเดิมของมนุษย์ คนที่มีความละอายไม่กล้าไปกระทำความชั่ว เรียกว่าเป็นคนดี
คนที่ไร้ความละอาย จิตใจจะถูกครอบงำด้วยกิเลสตัณหา จนความดีความชั่วแยกแยะไม่ออก ชอบประพฤติผิดศีลธรรมจรรยาอยู่เสมอ
เช่น เนรคุณ อกตัญญูต่อบิดามารดา ชอบทะเลาะวิวาทกับญาติพี่น้องหรือกับชาวบ้าน พูดจาโกหกหลอกลวงขาดความน่าเชื่อถือ
ชายหญิงมั่วสุมกันอย่างไร้ยางอาย ไม่เคารพเกรงใจคนแก่คนอาวุโส ไม่รู้จักที่ต่ำที่สูง ติดอบายมุข หรือลักขโมยปล้นจี้ ประพฤติผิดในกาม ทุจริตคอรัปชั่น จนทำให้พ่อแม่บรรพบุรุษต้องพลอยเสื่อมเสียชื่อเสียงไปด้วย เหล่านี้ก็ถือว่าเป็นคนที่ไม่มีความละอาย
ความละอายเป็นหนึ่งในคุณธรรม 8 ที่สำคัญข้อหนึ่งซึ่งเป็นวิธีที่สามารถบำเพ็ญตนไปสู่การบรรลุเป็นเทพได้ คนดีย่อมมีคุณธรรม โดยดูที่พฤติกรรมของเขาว่า ถือคุณธรรมหรือไม่ ก็จะทราบว่าเป็นคนดีหรือคนพาล หากเป็นคนดีก็ควรคบหาเพื่อจะได้เอาเป็นแบบอย่าง หากเป็นคนพาลก็ควรถอยห่างให้ไกล จะได้ไม่ต้องพลอยลำบากหรือพลอยรับภัยพิบัติไปด้วย