ประมวลวิธีอ่านบทคติพจน์
บทคติพจน์ เป็นหนังสือคติธรรมแห่งฟ้า หรืออีกนัยหนึ่งคือ กฎแห่งฟ้า ฉะนั้นเวลาเราอ่านบทความบทนี้ ไม่ควรใช้ท่าทีการอ่านเหมือนอย่างเราอ่านหนังสือทั่วไป เวลาอ่านผู้อ่านควรนั่งเรียบร้อยในห้องอ่านหนังสือ ที่สงบเงียบ ละทิ้งท่าทีที่อ่านอย่างผิวเผินลวกๆ เปลี่ยนเป็นท่าที ที่เคารพน้อมนอบตั้งอกตั้งใจ บทความบทนี้มีหลายประโยคที่ทำให้ผู้อ่านอ่านแล้วรู้สึกเคารพหวั่นเกรง ถ้าเราสามารถใช้ท่าทีเช่นนี้หมั่นอ่าน หมั่นสำรวจตน ความประพฤติหรืออุปนิสัยอันมิชอบ จะค่อยๆ แปรเปลี่ยนจนสูญสิ้นไป
1. ควรเชื่อมั่นอย่างแน่วแน่
สำรวจตั้งแต่โบราณกาลมา ผลประโยชน์ที่ได้เสียเหตุการณ์แต่ละสมัยที่รุ่งเรืองหรือเสื่อมโทรม ล้วนเกิดจากมรรคและผล ล้วนเกิดจากหลักธรรมที่รับรู้ และสนองตอบก่อกรรมเช่นใดก็จะได้รับผลกรรมเช่นนั้นมิมีผิดเพี้ยน จะต่างกันเพียงแต่ความช้าเร็วของกาลเวลาเท่านั้น เหตุผลเช่นนี้น้อยคนที่จะเข้าใจ และรับรู้อย่างลึกซึ้ง
คนหนุ่มสาวที่ห้าวหาญทระนง มักจะหลงตัวเองไม่เชื่อถือกฎแห่งกรรม แต่เวลาผ่านไป อายุมากขึ้นประสบการณ์ชีวิตที่เพิ่มพูน จะค่อยๆ เกิดความสำนึก ค่อยๆเกิดหิริโอตตัปปะ แต่ถึงเวลานั้น อายุมากความเคยชินทำให้ติดเป็นนิสัย เมื่อยามอาทิตย์อัสดง ชีวิตแก่เฒ่าค่อยมาขจัดความชั่วที่ซ่อนอยู่ในใจไม่ช้าไปหรือ? อย่าลืมคำว่า“น้ำน้อยย่อมแพ้ไฟ ไม้แก่ดัดยาก”
ผู้ใดอ่านบทความบทนี้แล้ว ควรรีบตั้งปฏิญาณให้มั่นถ้าเราเชื่อมั่นต่อเมล็ดธรรม ถึงจะเป็นเมล็ดธรรมเม็ดเดียวปลูกฝังลงในมโนสำนึก มูลธรรมก็จะงอก ถ้าจิตใฝ่ธรรมทำสิ่งใดยึดมั่นแต่ธรรม มูลธรรมก็หยั่งลึก เชื่อมั่นน้อยผลบุญก็ได้น้อย เชื่อมั่นมาก บุญกุศลก็ได้มากขอให้อย่าลังเลสงสัย มิเช่นนั้นสุดท้ายก็จะทอดทิ้งตัวเอง และทำลายตัวเอง
2 ควรหมั่นปฏิบัติธรรมผู้ที่อ่านบทความบทนี้แล้ว ควรปรับปรุงตัวเอง และรุกหน้าไปอย่างกล้าหาญ ทุกคนควรรับทราบว่าผีสางเทวดาทำงานเข้มงวดกวดขัน และน่าเกรงขาม โองการชี้แนะก็แจ่มแจ้งประจักษ์ชัด ฉะนั้น เราควรหมั่นสำรวจตัวเอง ปฏิบัติตามคำสอนทุกประการ ให้ชาตินี้เกิดมาไม่เสียชาติเกิด
3 ข้อสำคัญอยู่ที่มั่นคงแน่วแน่การทำความดีสร้างกุศล กุศลน้อยบุญสนองเร็วกุศลใหญ่บุญสนองช้า สนองเร็วได้รับบุญน้อย สนองช้าได้รับบุญมาก โลกปัจจุบันไม่ใช่ไร้คนทำความดีสร้างกุศล ปัญหาอยู่ที่คนทำดีสร้างกุศลขาดความมั่นคงแน่วแน่ โดยเฉพาะคนทำความดีไม่กี่เรื่อง เมื่อประสบการณ์ใดไม่สมหวังก็จะโทษฟ้าโทษดิน โทษฟ้าไม่มีตาโทษสิ่งศักดิ์สิทธิ์ไม่ปราณีทำดีแล้วไม่ได้ดี เลยล้มเลิกทำความดีแต่กลางคัน ความผิดพลาดนี้เกิดจากจิตที่ใจเร็วด่วนได้ จึงขาดความอดทน
4 ต้องมีความจริงใจ
การช่วยคนหรือการทำทาน ข้อสำคัญอยู่ที่ความจริงใจและต้องรวดเร็วช่วยให้ทันท่วงที การสำนึกผิดขมาบาปก็สำคัญอยู่ที่ความจริงใจ และแน่วแน่ สิ่งเหล่านี้จะเหลาะแหละ และหลอกลวงไม่ได้ จิตสำนึกที่เกิดจากสัตย์จริงแม้ชั่วแวบเดียวก็สามารถสะเทือนฟ้าดิน ฉะนั้น ข้อสำคัญที่สุดคือความดีที่เกิดจากใจจริง
5 หมั่นแนะนำเผยแผ่
กรรมสนองของความดี และความชั่ว ถือการอบรมสั่งสอน แนะนำคนทำความดี ละเว้นกรรมชั่วจะประจักษ์ชัดที่สุด ไม่ว่าเทพธรรมของพระผู้เป็นเจ้า ที่อยู่เบื้องบนหรือการตัดสินคดีความในยมโลกก็เช่นเดียวกัน ฉะนั้นผู้ประพันธ์หลักธรรมะ ผู้รวบรวมกุศลกรรมต่างๆ เพื่อเผยแผ่ต่อชาวโลก ไม่จำเป็นต้องระบุชื่อ เพราะเราไม่ใช่อาศัยกุศลกรรมนี้มาตักตวงชื่อเสียง ผู้ที่นำไปเผยแผ่ (ไม่ว่านำไปแจกจ่ายหรือนำไปขาย) ไม่ต้องหวังผลกำไร เพราะเราไม่ใช่นำเอากุศลกรรมมาหาผลประโยชน์
เนื้อหาในบทความนี้ (รวมทั้งหนังสือเล่มนี้) คือศาสนาของการกุศล เมื่อคุณมีแล้ว คุณอ่านแล้ว เก็บไว้มิดชิดไม่ยอมเผยแผ่ แนะนำบอกต่อเชื่อว่าต้องมีเคราะห์ภัย ถ้าคุณอ่านแล้ว สามารถถ่ายทอดได้ 1 คน เท่ากับ คุณสร้างกุศลได้10 กุศล ถ่ายทอดได้ 10 คน เท่ากับสร้าง 100 กุศล ถ้าสามารถแนะนำแด่ผู้บุญหนักศักดิ์ใหญ่ แนะนำแด่อัจฉริยะบุรุษ แนะนำแด่ผู้มีพละกำลังหรือมีขีดความสามารถในการเผยแผ่สูง เท่ากับคุณสร้าง 1,000 กุศล เผยแผ่ออกไปไร้ขอบเขต หรือทำแม่พิมพ์ขึ้นใหม่เพื่อให้หนังสือเล่มนี้อยู่กาลนานเท่ากับคุณสร้าง 10,000 กุศล แนะนำบอกต่อบ่อยๆหมั่นอบรมสั่งสอนผู้อื่น เพื่อให้ตื่นตัวตลอดเวลา ให้ชาวโลกทุกคนเมื่อได้ยินได้ฟัง ได้อ่านคติพจน์เหล่านี้แล้ว รู้สำนึกปรับปรุงแก้ไขเป็นคนดี ถึงเวลานั้น วาสนากุศลของคุณไร้ขอบเขต บุญวาสนาของคุณก็มีมากมายจนประมาณมิได้เช่นกัน
แต่กาลก่อน ท่านโจวชือ เนื่องจากแสดงปาฐกถาพระสูตรบทนี้ ทำให้สามารถหลุดพ้นจากความอดอยากทันที ท่านจวินผิงแนะนำผู้คนมุ่งสร้างความดี สุดท้ายสำเร็จมรรคผลเป็นเทวดา ฉะนั้น ผลบุญของสาธารณะกุศลจึงไม่มีวันสิ้นสุด