ยึดมั่นคุณธรรม

    มีวันหนึ่ง ท่านกงอี้ไปเก็บค่าเช่านาที่บ้านแซ่ฉิน ลูกนาสองสามีภรรยามีการวางแผนการณ์ไว้ล่วงหน้า หากต้องจ่ายค่าเช่านาแปดเจี๊ยะปีหน้าก็จะไม่มีข้าวพอกินตั้งสองเดือน หากไม่ยอมจ่ายค่าเช่านาตามนี้ก็คิดว่าการเจรจาจะไม่สมหวัง จึงพูดกับภรรยาว่า ตอนที่เจ้าของนามาข้าจะหลบไปก่อน ขอให้ภรรยาเตรียมอาหารและสุราคอยต้อนรับ ระหว่างการดื่มสุราก็ขอให้ทอดอารมณ์แล้วอยู่ร่วมกับเจ้าของนาก็คงเจรจากันได้ ภรรยากล่าวว่า การจ่ายค่าเช่านานั้นเรื่องเล็ก แต่ว่าชื่อเสียงนั้นเรื่องใหญ่ ฉันไม่กล้าที่ทำตามคำสามีได้ แม้ตายก็ไม่ยินยอม สามีจึงกล่าวว่าเจ้านายเป็นผู้มีบุญหนักศักดิ์ใหญ่ หากเขายอมนอนกับเธอ ข้าก็ยินยอม หากเกิดมีบุตรขึ้นก็มีบุญวาสนา วันก่อนข้าก็ได้เห็นบนศีรษะของเจ้านายขณะนอนหลับอยู่มีแสงรัศมีใหญ่ขนาดถังตวงข้าว ภายหน้าต้องมีปรากฏการณ์ใหญ่ หากได้อยู่กับท่าน อาจได้เป็นเจ้าของนา ภรรยาจึงกล่าวว่าบ้านขัดสนหมดทาง จารีตความซื่อสัตย์รักษาได้ไม่ครบถ้วน ไม่รู้ว่าเจ้าของนาจะมาหรือไม่ จึงตระเตรียมให้พร้อมไว้

     วันรุ่งขึ้น ท่านกงอี้ก็มา นายฉินลูกนาได้ข่าวก็รีบหลบไปซ่อนตัว เมื่อกงอี้มาถึงบ้านลูกนา ถามหานายฉินไม่อยู่บ้านก็จะกลับไปก่อน แต่ภรรยารั้งให้อยู่ แล้วนำอาหารสุรามาต้อนรับอย่างเอาอกเอาใจ ภรรยาก็ส่งสายตาทอดสะพาน แต่กงอี้ก็ทำเฉยไม่สนใจ ภรรยาก็ดึงแขนเสื้อกงอี้แล้วหัวเราะยั่วยวน กงอี้สะบัดแขนแสดงอาการโกรธแล้วกล่าวว่า เกิดเป็นผู้หญิงต้องรักนวลสงวนตัวอยู่ในคุณธรรมอยู่ในกฏสามตามสี่ธรรม หากไม่รู้จักสิ่งนี้ก็จะเป็นหญิงชั้นต่ำตายแล้วตกนรก ภรรยานายฉินจึงปล่อยมือแล้วคุกเข่ารายงานว่า ขอให้เจ้านายโปรดอภัยให้ผู้น้อยด้วย สาเหตุด้วยสามียากจนมาเช่าที่ทำนา ขอบารมีเจ้านายคุ้มครอง เนื่องจากทำนาครั้งนี้เก็บเกี่ยวได้ผลน้อย มีข้าวพอที่จะจ่ายค่าเช่านาได้เพียงหกเจี๊ยะเท่านั้น อีกทั้งราคาข้าวขณะนี้ก็ตกต่ำจึงไม่พอ ถ้าจ่ายค่าเช่านาแปดเจี๊ยะแล้วก็จะไม่มีข้าวไว้รับประทานอีกสองเดือนจึงได้ขอให้ฉันทำตัวตกต่ำเช่นนี้เพื่อสนองพระคุณท่าน เพื่อขอให้ท่านอนุญาตให้เช่านาต่อไป เรื่องก็มีอยู่เพียงเท่านี้ ไม่มีเจตนาอื่น

     กงอี้กล่าวว่าชั่วช้ามาก ให้เช่านานั้นเรื่องเล็ก ชื่อเสียงเรื่องใหญ่ ทำเหลวไหลได้อย่างไรเช่นนี้ ไปบอกสามีเธอว่า ให้เขาเอาข้าวมาส่งหกเจี๊ยะที่เหลือก็ให้ยืดไปไม่เป็นไร ภรรยานายเฉินคุกเข่าลงไหว้ แล้วจึงเล่าเรื่องที่สามีเคยเห็นว่ามีแสงที่ศีรษะเจ้านายให้กงอี้ฟัง ท่านกงอี้จึงสอนว่า เป็นคนทำตัวสกปรกตกต่ำชั่วช้า หากตั้งมั่นฟันฝ่าอุปสรรคเจ้าจะซาบซึ้ง บุญญาวาสนาฟ้ากำหนดอย่าเห็นว่ายากจนแล้วทำตัวชั่วช้า พอพูดจบแล้วก็จากไป นี่เพราะท่านกงอี้มีคุณธรรมเป็นขันติที่ยี่สิบหก ต่อมาภายหลังคนแต่งกลอนให้

พบอุปสรรคแน่วแน่ถือยุติธรรม                รูปงามขำไม่เสพย่ำเลิศอริยะ

ด้วยเข้าถึงแยบยลแห่งธัมสัจจะ                 สอนจาคะเยื่องบาทวังทักษิณ